Bez czarny 'Black Beauty’ Sambucus nigra BLACK BEAUTY to wyjątkowa odmiana bzu czarnego, ceniona za swoje niezwykłe, ciemnopurpurowe, prawie czarne liście, które stanowią dramatyczny akcent kolorystyczny w każdym ogrodzie. Jest to krzew liściasty należący do rodziny piżmaczkowatych (Adoxaceae), naturalnie występujący w Europie, Afryce Północnej i części Azji. 'Black Beauty’ wyróżnia się nie tylko intensywną barwą liści, ale także pięknymi, pachnącymi, różowymi kwiatami, które pojawiają się wczesnym latem, a po nich dojrzewają ciemne, jadalne po przetworzeniu owoce.
Bez czarny 'Black Beauty’ Sambucus nigra BLACK BEAUTY – gdzie występuje?
Podstawowy gatunek, bez czarny (Sambucus nigra), jest szeroko rozpowszechniony w umiarkowanych strefach półkuli północnej, obejmując większość Europy, Afrykę Północną oraz południowo-zachodnią Azję. W Polsce występuje pospolicie na niżu i w niższych partiach gór, często rosnąc na skrajach lasów, w zaroślach, przy drogach, na nieużytkach i w parkach, preferując gleby bogate w azot. Odmiana 'Black Beauty’ jest kultiwarem wyselekcjonowanym ze względu na swoje unikalne cechy dekoracyjne, dlatego jej występowanie jest ściśle związane z uprawą w ogrodach przydomowych, parkach i przestrzeniach publicznych na całym świecie, gdzie panują warunki klimatyczne odpowiednie dla bzu czarnego.
Bez czarny 'Black Beauty’ Sambucus nigra BLACK BEAUTY – wymagania i uprawa
Bez czarny 'Black Beauty’ Sambucus nigra BLACK BEAUTY najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych, co intensyfikuje ciemną barwę liści; w półcieniu liście mogą być mniej purpurowe, a bardziej zielonkawe. Preferuje gleby żyzne, próchniczne, umiarkowanie wilgotne i dobrze przepuszczalne, o odczynie lekko kwaśnym do obojętnego (pH 5.5-7.5). Mimo że jest dość tolerancyjny, unikać należy gleb bardzo ciężkich i podmokłych, które mogą prowadzić do gnicia korzeni. Młode rośliny wymagają regularnego podlewania, zwłaszcza w okresach suszy, aby dobrze się ukorzeniły. Starsze egzemplarze są bardziej odporne na krótkotrwałe niedobory wody, ale wciąż docenią dodatkowe nawadnianie w upalne lato. Sadzenie bzu czarnego 'Black Beauty’ najlepiej przeprowadzać wiosną lub jesienią, zapewniając odpowiednią przestrzeń dla jego wzrostu. Aby bez czarny 'Black Beauty’ w pełni rozwinął swój głęboki, purpurowy kolor liści, kluczowe jest zapewnienie mu stanowiska w pełnym słońcu.
Podczas uprawy bzu czarnego 'Black Beauty’ należy unikać sadzenia go w miejscach narażonych na zastój wody, co jest jedną z najczęstszych przyczyn problemów zdrowotnych krzewu. Zapewnienie odpowiedniego drenażu jest kluczowe dla sukcesu w uprawie. Ważne jest również, aby pamiętać, że pełne słońce to gwarancja intensywności koloru liści, dlatego wybierając miejsce dla Bez czarny 'Black Beauty’ Sambucus nigra BLACK BEAUTY, należy to uwzględnić. Regularne ściółkowanie wokół podstawy krzewu może pomóc w utrzymaniu wilgoci w glebie i ograniczyć rozwój chwastów, co jest korzystne dla zdrowego wzrostu rośliny.
Zbyt mało słońca może spowodować, że liście 'Black Beauty’ stracą swój charakterystyczny, ciemny odcień i staną się bardziej zielone, dlatego stanowisko jest najważniejszym czynnikiem w uprawie tej odmiany.
Bez czarny 'Black Beauty’ Sambucus nigra BLACK BEAUTY – pielęgnacja
Pielęgnacja bzu czarnego 'Black Beauty’ Sambucus nigra BLACK BEAUTY koncentruje się głównie na przycinaniu i zapewnieniu odpowiednich warunków do wzrostu. Przycinanie jest kluczowe dla utrzymania pożądanego kształtu krzewu i stymulowania intensywnego wybarwienia liści. Najlepiej przeprowadzać je wczesną wiosną, przed ruszeniem wegetacji, usuwając pędy słabe, chore, uszkodzone lub rosnące do środka krzewu. Możliwe jest również silne cięcie odmładzające (coppicing) co kilka lat, co skutkuje bujniejszymi, większymi liśćmi, ale może ograniczyć kwitnienie i owocowanie. Odmiana 'Black Beauty’ jest dość odporna na choroby i szkodniki, jednak sporadycznie mogą pojawić się mszyce, które można zwalczać ekologicznymi preparatami lub roztworem wody z mydłem.
W celu utrzymania zdrowego i atrakcyjnego wyglądu krzewu, warto wiosną zastosować nawóz wieloskładnikowy, zwłaszcza na mniej żyznych glebach, aby wspomóc bujny wzrost i obfite kwitnienie. Ważne jest również monitorowanie wilgotności gleby, szczególnie w okresach suszy, i zapewnienie dodatkowego nawadniania, aby roślina nie cierpiała na niedobór wody. Kładzenie warstwy ściółki organicznej wokół podstawy krzewu pomoże w utrzymaniu stałej wilgotności gleby, ograniczy wzrost chwastów i wzbogaci podłoże w składniki odżywcze w miarę jej rozkładu.
Regularne przycinanie wczesną wiosną jest kluczowe dla utrzymania zwartego pokroju i intensywności barwy liści 'Black Beauty’. Pamiętajmy o nawożeniu wczesną wiosną, aby wspierać bujny wzrost i obfite kwitnienie.
Bez czarny 'Black Beauty’ Sambucus nigra BLACK BEAUTY – zastosowanie
Bez czarny 'Black Beauty’ Sambucus nigra BLACK BEAUTY to roślina o szerokim zastosowaniu dekoracyjnym w ogrodach i krajobrazie. Jego głęboko purpurowe, niemal czarne liście stanowią niezwykły akcent kolorystyczny, doskonale kontrastując z jaśniejszą zielenią innych roślin i dodając ogrodowi dramatyzmu oraz elegancji. Może być sadzony jako soliter, tworząc efektowny punkt centralny, lub w grupach z innymi krzewami i bylinami, gdzie jego ciemne liście podkreślą barwy sąsiadujących roślin. Idealnie nadaje się do tworzenia nieformalnych żywopłotów lub jako element tła w rabatach. Kwiaty 'Black Beauty’ są nie tylko piękne i pachnące, ale także przyciągają pszczoły i inne owady zapylające, wspierając bioróżnorodność w ogrodzie. Po przetworzeniu, owoce bzu czarnego są wykorzystywane do produkcji soków, dżemów, syropów czy win, posiadając także właściwości prozdrowotne, co dodaje roślinie wartości użytkowej.
Jego unikalne, ciemnopurpurowe liście stanowią wyjątkowy akcent kolorystyczny w każdym ogrodzie, doskonale kontrastując z jaśniejszą zielenią innych roślin.
Bez czarny 'Black Beauty’ Sambucus nigra BLACK BEAUTY – podstawowe informacje
| Dekoracyjność: | Wysoka (liście, kwiaty, pokrój) |
| Gleba: | Żyzna, próchniczna, umiarkowanie wilgotna, dobrze przepuszczalna |
| Kolor kwiatów: | Różowy, jasnoliliowy |
| Odczyn gleby: | Lekko kwaśny do obojętny (pH 5.5-7.5) |
| Wysokość: | 2-3 m (do 4 m w sprzyjających warunkach) |
| Okres kwitnienia: | Czerwiec – lipiec |
| Trwałość liści: | Sezonowa (opadające na zimę) |
| Stanowisko: | Pełne słońce do półcienia (dla najlepszego koloru liści preferowane pełne słońce) |
| Zastosowanie: | Ogrody przydomowe, parki, żywopłoty, nasadzenia kontrastowe, roślina miododajna |
FAQ
-
Czy Bez czarny 'Black Beauty’ Sambucus nigra BLACK BEAUTY jest jadalna?
Tak, kwiaty bzu czarnego 'Black Beauty’ są jadalne i często wykorzystywane do przygotowania syropów, naparów czy smażonych placuszków. Owoce, czyli czarne jagody, są jadalne dopiero po obróbce termicznej (gotowanie, smażenie), ponieważ surowe zawierają związki cyjanogenne, które są toksyczne. Po ugotowaniu tracą swoje toksyczne właściwości i nadają się na dżemy, soki czy wina.
-
Jak często podlewać Bez czarny 'Black Beauty’ Sambucus nigra BLACK BEAUTY?
Młode rośliny bzu czarnego 'Black Beauty’ wymagają regularnego podlewania, zwłaszcza przez pierwszy rok po posadzeniu oraz w okresach suszy, aby system korzeniowy mógł się dobrze rozwinąć. Starsze, dobrze ukorzenione krzewy są bardziej odporne na suszę, ale wciąż korzystne jest głębokie podlewanie w czasie długotrwałych upałów i braku opadów, co wspiera ich zdrowy wzrost i obfite kwitnienie.
-
Jakie są wymagania dotyczące przycinania Bez czarny 'Black Beauty’ Sambucus nigra BLACK BEAUTY?
Bez czarny 'Black Beauty’ należy przycinać wczesną wiosną, zanim roślina rozpocznie wegetację. Cięcie jest kluczowe dla zachowania zwartego pokroju i stymulowania intensywnego wybarwienia liści. Można wykonywać cięcie formujące, usuwać pędy słabe, chore lub uszkodzone. Jeśli zależy nam na bardzo dużych liściach i krzaczastym pokroju, można zastosować silne cięcie odmładzające, skracając pędy nisko nad ziemią, co jednak może ograniczyć kwitnienie w danym sezonie.
-
Czy Bez czarny 'Black Beauty’ Sambucus nigra BLACK BEAUTY nadaje się do uprawy w donicy?
Tak, Bez czarny 'Black Beauty’ może być uprawiany w dużej donicy, zwłaszcza gdy jest młody. Należy zapewnić mu pojemnik o odpowiedniej pojemności z otworami drenażowymi, żyzne i przepuszczalne podłoże oraz regularne podlewanie i nawożenie, ponieważ składniki odżywcze w donicy szybciej się wyczerpują. W regionach o ostrzejszych zimach doniczkowy bez czarny może wymagać dodatkowej ochrony zimowej, np. poprzez okrycie donicy lub przeniesienie jej do chłodnego pomieszczenia.




